مَقَرّه یا گیرهٔ چینی یا ایزولایتر یک نوع عایق الکتریکی است که برای اتصال کابل‌های برق با برج انتقال برق بکار می‌رود.

در خطوط انتقال نیرو لازم است هادی‌های تحت ولتاژ به نحوی از برج‌ها ایزوله شوند و برای این کار از مقره‌ها استفاده می‌شود. این مقره‌ها دو وظیفه عمده دارند:

  • وظیفه اصلی مقره‌ها، ایزوله کردن هادی از بدنه برج می‌باشد. این مقره‌ها باید بتوانند بدون داشتن جریان نشتی، ولتاژهای بالای خطوط انتقال را از بدنه برج ایزوله نمایند.
  • مقره‌ها باید تحمل نیروهای مکانیکی حاصل از وزن هادی‌ها و نیروهای اعمالی ناشی از باد و یخ را داشته باشند.

بدین ترتیب این ابزار که یک نوع عایق الکتریکی است، نقش مهمی در سیستم های برق ایفا می کند.

مقره ها دارای یک مسیر با مقاومت بالا هستند که جریان عملاً از آن ها عبور نمی کند.

مقره را در سیستم های توزیع، انتقال و رساناهای هوایی بر روی دکل ها یا تیرها قرار می دهند.

مقره میان تیرها، دکل ها یا رساناهای حامل جریان قرار می گیرد تا از جریان رساناها به زمین که از طریق بدنه دکل و تیر صورت می گیرد، جلوگیری شود.

در سیستم های الکتریکی برای نگه داشتن هادی های فشار قوی که از ولتاژهای بالایی برخوردار هستند، از مقره های فشار قوی استفاده می شود.

شکست الکتریکی مقره ها امکان دارد بر اثر تخلیه الکتریکی در اطراف مقره اتفاق بیفتد.

تخلیه الکتریکی سطحی به وسیله گرد و غبار یا تخلیه الکتریکی از درون مقره ایجاد می شود. به همین دلیل مقره باید ضریب اطمینان بالایی داشته باشد و بخشی از این ضریب اطمینان به کیفیت مقره بستگی دارد.

ویژگی های مقره

  • عدم تغییر شکل
  • ضریب اطمینان بالا
  • استقامت مکانیکی
  • استقامت الکتریکی
  • ضریب تلفات عایقی کم
  • مقاومت در برابر نفوذ آب
  • مقاومت در برابر آلودگی ها
  • نداشتن ناخالصی و حفره های داخلی
  • استقامت در برابر تغییرات درجه حرارت

انواع مقره براساس جنس

مقره چینی

معمولاً از متریال چینی برای ساخت مقره های هوایی استفاده می شود. این مقره ها از جنس آلومینیوم سیلیکات هستند. معمولا آلومینیوم سیلیکات را با موادی مانند فلدسپات، کوارتز و کائولن پلاستیکی ترکیب می کنند تا به این ترتیب ماده عایق سخت پرسلن و چینی لعاب دار به وجود بیاید.

سطح چینی در این مقره ها باید به اندازه ی کافی لعابدار و صیقلی باشد تا از نفوذ آب به درون آن جلوگیری شود. از معایب این مقره ها می توان به بوجود آمدن ترک های ریز و در نتیجه کاهش مقاومت در برابر ولتاژ اشاره کرد.

مقره شیشه ای

مقره های شیشه ای را معمولاً از ترکیب پودر کوارتز ذوب شده به همراه آهک می سازند. روش ساخت این نوع مقره به این شکل است که باید به صورت ناگهانی سرد و قالب ریزی شود.

در حال حاضر مقره های شیشه بسیار مورد توجه افراد قرار گرفته اند. این تجهیزات را معمولاً در خطوط انتقال و توزیع به کار می برند. برای عایق کردن این مقره ها از شیشه های سخت آنیل شده استفاده می کنند.

این مقره ها دارای مزایایی همچون مقاومت بالا، قدرت دی الکتریکی بالا، شفافیت، ضریب انبساط حرارتی کم، استحکام کششی بالا، طول عمر بیشتر و قیمت پایین تر نسبت به چینی هستند. البته لازم به ذکر است که این مقره ها ممکن است جریان نشتی داشته باشند و گرد و خاک بیشتری به خود جذب کنند.

مقره کامپوزیتی

این نوع مقره که به آن مقره پلیمری یا مقره سیلیکونی نیز گفته می شود، از ترکیب مواد پلیمری ساخته می شود که در مقابل اشعه فرابنفش بسیار مقاوم است.

مقره های رزینی و کامپوزیتی به دلیل خواص الکتریکی و مکانیکی که دارند، به عنوان جایگزین مناسبی برای مقره های شیشه ای و چینی به شمار می روند.

مهم ترین ویژگی مقره های کامپوزیتی سبک وزن بودن آنها و استحکام مکانیکی این محصولات است. برخلاف مقره های چینی و شیشه ای، نوع کامپوزیتی در برابر شکستن مقاومت بالایی دارد. این مقره ها خواص بسیار زیادی دارند اما یکی از معایب آن ها این است که ممکن است رطوبت به آن ها وارد شود.

منبع:ویکی پدیاراندنو

 

محصولات وندادنیروی کبیر